Nạn kháng kháng sinh: kịch bản diệt vong!
Phạm Vũ Lửa Hạ
	Cuốn Kẻ tử thù lớn nhất: Cuộc chiến của chúng ta chống lại những vi khuẩn giết người của Michael T. Osterholm và Mark Olshaker. (TBKTSG) - Kháng sinh, cùng với các biện pháp y tế căn bản khác, đã có tác động lớn tới chất lượng cuộc sống và tuổi thọ của con người hiện đại. Thiên hạ chẳng hề cường điệu khi xem các thuốc penicillin và sulfa là thần dược. Nhưng... Kháng sinh và kháng kháng sinh Kháng sinh đã tồn tại hàng triệu năm. Từ khi hình thành khoảng 4 triệu năm trước, hang Lechuguilla ở New Mexico không bị con người hay thú vật động đến, mãi cho tới khi nó được khám phá vào năm 1986. Khi phân tích các vi khuẩn tìm thấy trên vách của hang Lechuguilla, các nhà khoa học xác định nhiều loại không chỉ kháng được các kháng sinh tự nhiên như penicillin mà cả các kháng sinh tổng hợp mà mãi tới nửa sau của thế kỷ 20 mới có trên trái đất. Chuyên gia về bệnh Brad Spellberg nhận xét rằng các kết quả này cho thấy sự kháng kháng sinh đã tồn tại phổ biến trong tự nhiên. Từ khởi thủy, vi khuẩn đã tranh đua với nhau để giành chất dinh dưỡng và chốn nương thân. Dưới áp lực tiến hóa này, các đột biến có lợi diễn ra ở các loài “may mắn” và thành công, và tạo ra các hóa chất - kháng sinh - để kiềm chế các loài vi khuẩn khác, đồng thời không gây hại cho chính sự sinh tồn của mình. Kháng sinh là một tài nguyên thiên nhiên - hay có lẽ đúng hơn, là một hiện tượng thiên nhiên - mà có thể được trân quý hoặc phung phí như bất cứ món quà nào của thiên nhiên, như các nguồn nước sạch và đầy đủ, và không khí sạch. Kháng kháng sinh cũng là hiện tượng tự nhiên. Vi khuẩn biến đổi theo hướng chống cự với kháng sinh để tồn tại. Đáng chú ý là sự biến đổi đó ngày càng đe dọa sự tồn tại của con người. Mỗi năm trôi qua, chúng ta lại mất đi một phần “hỏa lực” kháng sinh của mình. Chúng ta có thể quay lại thời trung cổ khi nhiều chứng nhiễm trùng hiện nay được coi là bình thường nhưng lúc đó có thể gây bệnh nặng, đôi khi gây tử vong do không có thuốc kháng sinh hữu hiệu. Tạp chí Kháng Kháng khuẩn (AMR) xác định rằng nếu không được ngăn chặn, trong 35 năm tới nạn kháng kháng sinh có thể giết chết 300 triệu người trên thế giới và khiến sản lượng kinh tế toàn cầu bị thiệt hại 100.000 tỉ đô la Mỹ. Thực vậy, nếu xu hướng hiện nay không bị thay đổi, nạn kháng kháng sinh có thể trở thành nguyên nhân gây tử vong lớn nhất thế giới, hơn cả bệnh tim hay ung thư. Hiện nay, theo Cơ quan Phòng chống dịch bệnh của Mỹ (CDC), mỗi năm ở Mỹ có ít nhất 2 triệu người bị nhiễm các vi khuẩn kháng kháng sinh và ít nhất 23.000 người chết trực tiếp do nhiễm trùng như vậy. Mỗi năm ở Mỹ nhiều người chết vì MRSA (vi khuẩn tụ cầu vàng kháng methicillin, thường bị nhiễm ở bệnh viện) hơn chết vì bệnh AIDS. Nếu ta không thể ngăn cản bước tiến của nạn kháng kháng sinh này, kỷ nguyên hậu kháng sinh sẽ ra sao? Nếu không có kháng sinh công hiệu để chống nhiễm trùng, bất cứ ca mổ nào cũng là mối nguy tự thân. Mổ tim hở, cấy ghép nội tạng, hay thay khớp hông sẽ khó thực hiện, và sẽ không còn thụ tinh trong ống nghiệm. Sinh mổ sẽ nguy hiểm hơn nhiều. Hóa trị liệu ung thư sẽ có một bước lùi đáng kể. Chăm sóc trẻ sơ sinh và chăm sóc hồi sức thường lệ cũng vậy. Chẳng ai chịu tới bệnh viện trừ phi bất khả kháng vì ở bệnh viện trên không dưới đất đều có đủ loại vi trùng... Tại sao thuốc kháng sinh lan tràn? Tuy phần lớn mọi người hiểu rằng tình trạng kháng kháng sinh ngày càng tăng một phần do thuốc kháng sinh được kê toa quá nhiều, nhưng họ nghĩ rằng chính họ, chứ không phải vi khuẩn, “lờn” kháng sinh. Ở nhiều nước, thuốc kháng sinh được bán không cần toa bác sĩ, giống như aspirin và thuốc xịt mũi. Tuy ngành y tế muốn ngừng việc dùng kháng sinh không toa, nhưng làm sao có thể bảo người bệnh ở các nước đang phát triển phải đi khám bệnh trước khi mua thuốc, khi chỉ có một vài bác sĩ cho hàng ngàn dân, và cho dù họ tìm được bác sĩ, liệu họ có trả nổi tiền khám? Chẳng còn bao lâu nữa chúng ta có thể lâm vào tình cảnh có bệnh nhân trong các khoa hồi sức, hay bệnh nhân bị nhiễm trùng đường tiết niệu mà ta không có kháng sinh để điều trị. Tom Frieden, Cơ quan Phòng chống dịch bệnh của Mỹ. Tuy vậy, toàn bộ lượng kháng sinh sử dụng ở người trên thế giới chỉ bằng một phần nhỏ so với tổng mức sử dụng. Mỹ, Canada và châu Âu dùng khoảng 30% kháng sinh cho con người; phần còn lại dùng cho động vật nuôi lấy thịt hoặc thú nuôi để làm bạn. Con người nuôi rất nhiều động vật làm thực phẩm và dùng kháng sinh để ngăn chặn những bệnh nhiễm trùng phát sinh ở gia súc, gia cầm hoặc dùng kháng sinh để tăng trọng. Cơ quan Quản lý dược phẩm và thực phẩm Mỹ (FDA) đã yêu cầu ngành nông nghiệp tự nguyện dần dần chấm dứt dùng kháng sinh để kích thích tăng trọng. Liên hiệp châu Âu (EU) đã cấm cách dùng này năm 1969, dù họ vẫn dùng kháng sinh để phòng ngừa, kiểm soát và điều trị bệnh nhiễm trùng. AMR phát hiện ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy việc dùng kháng sinh để kích thích tăng trọng có thể chỉ mang lại lợi ích rất ít cho nông dân ở các vùng có thu nhập cao, tăng thêm chưa tới 5%. Nhóm nghiên cứu AMR điểm 280 bài nghiên cứu về việc dùng kháng sinh trong chăn nuôi; trong đó 72% phát hiện có bằng chứng về mối liên hệ giữa việc dùng kháng sinh ở động vật và sự kháng kháng sinh ở người; chỉ có 5% không phát hiện mối liên hệ nào giữa việc dùng kháng sinh ở động vật và các bệnh nhiễm trùng ở người. Một số nước như Thụy Điển, Đan Mạch và Hà Lan đã hạn chế việc sử dụng kháng sinh trong nông nghiệp và lập các hệ thống theo dõi toàn diện để xác định mức độ kháng kháng sinh ở người và các vi khuẩn gây bệnh ở động vật. Ở các nước này, kháng sinh dùng cho động vật phải được bác sĩ thú y có chứng nhận kê toa. Và với các tác nhân kháng khuẩn mạnh nhất, phải có xác nhận rằng không có phương án hợp lý nào khác thay thế cho việc sử dụng chúng. “Vũ khí cuối cùng” đã bị vô hiệu Phần lớn các nước khác đã không áp dụng các tập quán tiến bộ như vậy. Một ví dụ đáng sợ của vấn nạn hiện nay có thể thấy ở Trung Quốc, với việc sử dụng colistin, một loại kháng sinh đối đế để chống những vi khuẩn không phản ứng với thứ gì khác. Colistin được cô lập ở Nhật năm 1949, rồi được chế tạo trong thập niên 1950, nhưng không được dùng cho con người trừ phi hết sức cần thiết vì có thể làm suy thận. Ở Trung Quốc người ta không dùng nó cho người mà dùng trong nông nghiệp - hàng ngàn tấn mỗi năm. Tương tự, ở Việt Nam nó chỉ được phép dùng ở động vật, nhưng bác sĩ lấy thuốc colistin từ bác sĩ thú y để cấp cho người bệnh. Colistin cũng được dùng cho người ở phần lớn những nước còn lại trên thế giới, trong đó có Ấn Độ. Khi những loại kháng sinh khác đã bị “lờn” thì colistin gần như là tác nhân duy nhất vẫn công hiệu - là “vũ khí cuối cùng” để chống lại những chứng nhiễm trùng máu ở trẻ sơ sinh. Đầu năm 2015, theo tường thuật của Bloomberg, các bác sĩ điều trị hai trẻ sơ sinh bị nhiễm trùng máu ở Bệnh viện Tưởng niệm vua Edward ở Pune, Ấn Độ, phát hiện rằng các vi khuẩn đó đã kháng colistin. Một trong hai bé đã chết. Umesh Vaidya, trưởng khoa chăm sóc hồi sức trẻ sơ sinh của bệnh viện này, nói: “Nếu chúng tôi mất colistin, chúng tôi chẳng còn gì”. Một số bệnh viện ở Ấn Độ hiện đã phát hiện rằng 10% tới 15% các chủng vi khuẩn mà họ xét nghiệm đã kháng colistin. Nhiều doanh nghiệp nuôi gà lớn nhất ở Ấn Độ, có cả những nơi cung cấp thịt cho McDonald’s và KFC, dùng một trong nhiều hỗn hợp kháng sinh kết hợp colistin với những kháng sinh quan trọng như ciprofloxacin (Cipro), levofloxacin, neomycin và doxycycline. Theo một bài báo của Pearson và Ganesh Nagarajan, “Các cuộc phỏng vấn với nông dân cho thấy rằng những loại thuốc này, được phép sử dụng thú y ở Ấn Độ, đôi khi được xem là vitamin và chất bổ sung thức ăn, và được dùng để phòng bệnh - một tập quán có liên hệ tới sự xuất hiện của các vi khuẩn kháng kháng sinh”. Timothy Walsh, Giáo sư vi sinh học y khoa tại Đại học Cardiff ở Wales, bình luận, “sự kết hợp colistin và ciprofloxacin là sự ngu xuẩn ở mức độ không tưởng nổi”. Gần đây, vi khuẩn E. coli kháng colistin đã lộ diện ở Mỹ, trong nước tiểu của một phụ nữ 49 tuổi ở Pennsylvania. Tom Frieden của CDC nói, qua đó có thể thấy rằng chẳng còn bao lâu nữa chúng ta có thể lâm vào tình cảnh có bệnh nhân trong các khoa hồi sức, hay bệnh nhân bị nhiễm trùng đường tiết niệu mà ta không có kháng sinh để điều trị. Những điều này có ý nghĩa gì? Kết cuộc rất có thể là những bệnh nhiễm trùng không thể chữa trị được đi thẳng vào nguồn cung thực phẩm thế giới. Nếu vậy, đây sẽ là kịch bản diệt vong đúng nghĩa. (Lược dịch từ cuốn Deadliest Enemy: Our War Against Killer Germs (Kẻ tử thù lớn nhất: Cuộc chiến của chúng ta chống lại những vi khuẩn giết người) của Michael T. Osterholm và Mark Olshaker).

Chi tiết...

9 loại thực phẩm bạn không bao giờ nên ăn

9 loại thực phẩm bạn không bao giờ nên ăn

Tác giả: Joseph Mercola, www.mercola.com | Dịch giả: Phương Chính

5 Tháng Sáu , 2016

(Igor Dutina/iStock)

Nhiều loại thực phẩm được quảng bá rầm rộ là lành mạnh trong khi chúng không hơn gì thực phẩm rác nguy hại. Trong bài viết đặc biệt của mình, người sáng lập tạp chí Clean Plates, Jared Koch đã chia sẻ danh sách chín loại thực phẩm chủ yếu thường ngày được quảng cáo là “tốt cho bạn” nhưng thực tế lại tệ hơn rất nhiều.

Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích các lựa chọn được đề cập trong bài viết của Jared Koch.

1. Cà chua đóng hộp

Rất nhiều thương hiệu thực phẩm đóng hộp hàng đầu có chứa BPA – một hóa chất độc hại có liên quan đến những bất thường trong khả năng sinh sản, các tác động thần kinh, tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư vú và tuyến tiền liệt, tiểu đường, bệnh tim và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác. Theo thử nghiệm của tổ chức Consumer Reports, chỉ một phần nhỏ thực phẩm đóng hộp có thể đã chứa lượng BPA vượt quá mức giới hạn an toàn hàng ngày cho trẻ em.

(Justin Sullivan/Getty Images)

Độ axit cao – một đặc điểm nổi bật của cà chua – sẽ làm BPA thẩm thấu vào thức ăn của bạn. Để tránh loại hoá chất độc hại này, hãy hoàn toàn tránh ăn các thực phẩm đóng hộp và chỉ sử dụng các loại trái cây và rau quả tươi, hoặc chuyển sang dùng loại đồ hộp sử dụng hộp đựng bằng kính – đặc biệt là đối với thực phẩm có tính axit cao như cà chua.

2. Các loại thịt chế biến sẵn

Như Koch đã cảnh báo, các loại thịt đã qua chế biến tại các quầy bán thức ăn nhanh như xúc xích, thịt nguội và thịt bò nướng thường được làm từ thịt của các loài động vật được nuôi nhốt công nghiệp (CAFOs).

Quảng cáo

(Joe Raedle/Getty Images)

Điều này có nghĩa là chúng được nuôi với kích thích tố (hoóc – môn) tăng trưởng, các chất kháng sinh và các loại thuốc thú y khác, và lớn lên trong điều kiện tồi tệ khiến chúng dễ mắc bệnh tật. Các loại thịt này còn chứa đầy natri nitrit (một chất bảo quản và tác nhân kháng khuẩn thường được sử dụng, có bổ sung thêm màu sắc và hương vị) và các hóa chất hương liệu và màu nhuộm khác.

Trong cơ thể, Nitrit có thể chuyển hóa thành nitrosamine, là một hóa chất rất dễ gây ung thư.Nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa nitrit và tỷ lệ gia tăng ung thư đại trực tràng, dạ dày và tuyến tụy. Nhưng đây chưa phải là tất cả. Hầu hết các loại thịt đã qua chế biến tại các quầy bán thức ăn nhanh cũng chứa các chất thúc đẩy nguy cơ gây ung thư khác được tạo ra trong quá trình chế biến. Chúng bao gồm:

• Amin dị vòng (HCAs) là các hợp chất độc hại sinh ra từ thịt và các loại thực phẩm khác khi được chế biến ở nhiệt độ cao. Theo nghiên cứu, các loại thịt chế biến sẵn rõ ràng có liên quan đến sự tăng cao nguy cơ mắc các bệnh ung dạ dày, đại tràng, vú.
• Các loại hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs): Rất nhiều loại thịt chế biến sẵn thường được hun khói trong quá trình xử lý, làm hình thành PAHs. PAHs cũng có thể hình thành khi nướng. Khi chất béo nhỏ giọt vào nguồn nhiệt sẽ sinh ra rất nhiều khói bao quanh thực phẩm đang được nướng, chúng có thể đưa chất gây ung thư PAHs vào miếng thịt.
• Các sản phẩm cuối cùng của quá trình glycat hóa (AGEs): Khi thực phẩm được nấu ở nhiệt độ cao — kể cả khi chúng được thanh trùng hoặc tiệt trùng —  chúng vẫn làm tăng sự hình thành AGEs trong thức ăn. AGEs tích tụ trong cơ thể qua thời gian sẽ dẫn đến mất cân bằng oxy hóa, các dạng viêm và tăng nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường và bệnh thận.

Sự thật là, các loại thịt đã qua chế biến không phải là sự lựa chọn lành mạnh cho bất cứ ai và nên bị tránh hoàn toàn, theo một đánh giá năm 2011 của hơn 7.000 nghiên cứu lâm sàng nhằm kiểm tra mối liên quan giữa chế độ ăn và bệnh ung thư. Bản báo cáo được ủy quyền bởi Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) sử dụng tiền gây quỹ từ công chúng. Do đó, phát hiện này không bị ảnh hưởng bởi lợi ích của bất kỳ bên nào, điều này làm cho nó đáng tin cậy hơn.

Đây là khảo sát bằng chứng lớn nhất từng thực hiện, và nó khẳng định những phát hiện trước đó: thịt đã qua chế biến làm tăng nguy cơ mắc ung thư, đặc biệt là ung thư ruột, và KHÔNG loại thịt đã qua chế biến nào là “an toàn”.  Bạn tốt hơn nên bỏ các loại thịt được bầy bán ở các quầy bán thức ăn nhanh này và thay vào đó nên lựa chọn các loại thịt tươi từ động vật ăn cỏ được nuôi theo phương pháp hữu cơ, hoặc cá hồi hoang dã.

3. Margarine – Bơ thực vật

(Scott Olson/Getty Images)

Hệ quả bất hạnh từ cơn sốt chế độ ăn ít béo là sự xa lánh các chất béo lành mạnh như bơ sữa, và sức khỏe cộng đồng đã suy giảm như là kết quả của sự dại dột này. Có vô số các thành phần không lành mạnh trong bơ thực vật và những kẻ mạo danh bơ khác, bao gồm:

• Chất béo chuyển hóa: Những chất béo không tự nhiên này trong bơ thực vật, cùng vớichất béo dạng rắn và thực phẩm dạng nhũ tương được hình thành trong quá trình hydro hóa, biến các loại dầu thực vật dạng lỏng thành chất béo rắn. Chất béo chuyển hóa góp phần gây bệnh tim, ung thư, các vấn đề về xương, mất cân bằng nội tiết tố và bệnh ngoài da; vô sinh, khó khăn trong việc mang thai và những vấn đề cho con bú; và sinh nhẹ cân,vấn đề tăng trưởng và khả năng học tập ở trẻ em. Một ban hội thẩm khoa học của chính phủ Mỹ đã xác định rằng chất béo chuyển hóa nhân tạo không an toàn ở bất kỳ cấp độ nào.
• Các gốc tự do: Các gốc tự do và các chất phân hủy độc hại khác là kết quả của sự chế biến dầu thực vật ở nhiệt độ cao theo quy trình công nghiệp. Chúng góp phần tạo nênnhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm cả ung thư và bệnh tim.
• Chất nhũ hóa và chất bảo quản: Nhiều chất phụ gia mà tính an toàn vẫn đang còn nghi vấn nhưng lại được thêm vào bơ thực vật và các loại thực phẩm dạng nhũ tương. Hầu hết chất béo dạng rắn từ thực vật được làm rắn bằng các chất bảo quản như BHT.
• Hexane và các dung môi khác: Được sử dụng trong quá trình chiết xuất, các hóa chấtcông nghiệp này có thể gây tác động độc hại.

Loại bơ truyền thống tốt, được làm từ sữa bò ăn cỏ, rất giàu một chất gọi là liên hợp axit linoleic (CLA). Phần lớn lý do tại sao bơ bị nói xấu là bởi vì nó có chứa chất béo bão hòa.

CLA không chỉ được biết đến là chất giúp chống lại bệnh ung thư và tiểu đường, thậm chí nó còn có thể giúp bạn giảm cân, là một điều mà chất béo chuyển hóa – sự thay thế của nó – lại không hề làm được.

4. Dầu thực vật

Trong tất cả các món ăn nguy hại sẵn có, những món ăn được chế biến với các loại dầu thực vật được đun nóng là tồi tệ nhất. Đừng mắc sai lầm – dầu thực vật không phải là thực phẩm lành mạnh mà bạn đã từng bị dẫn dắt để tin tưởng như vậy. Điều này phần lớn là do thực tế rằng chúng được xử lý rất kỹ, và khi được tiêu thụ với số lượng lớn, như đa số người Mỹ, chúng bóp méo tỷ trọng omega-6 và omega-3. Lý tưởng nhất, tỷ lệ này nên là 1: 1

(eaniton/iStock)

Bất cứ khi nào nấu một món ăn, bạn đang tạo ra nguy cơ bị tổn thương từ nhiệt. Các loại dầu mà bạn chọn để nấu nướng phải đủ ổn định để không bị biến đổi hóa học khi được đun nóng ở nhiệt độ cao, nếu không bạn sẽ có nguy cơ gây tổn hại sức khỏe của mình. Một trong những phương diện mà dầu thực vật có thể gây tổn hại cho sức khỏe là chúng chuyển đổi cholesterol tốt của bạn thành cholesterol xấu qua sự ôxi hóa. Khi bạn nấu ăn với dầu thực vật không bão hòa đa (như dầu canola, ngô, và dầu đậu nành), cholesterol bị oxy hóa được đưa vào cơ thể của bạn.

Khi dầu bị đun nóng và hòa lẫn với oxy, nó sẽ trở mùi. Dầu trở mùi nghĩa là đã bị oxy hóa và KHÔNG nên ăn loại dầu này –  nó sẽ trực tiếp dẫn đến bệnh tim mạch. Chất béo chuyển hóa được tạo thành khi loại dầu này được hydro hóa, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như ung thư vú và bệnh tim.

Vậy thì loại dầu tốt nhất để nấu nướng là gì?

Trong tất cả các loại dầu sẵn có, dầu dừa là sự lựa chọn cho việc nấu nướng vì nó gần như là chất béo bão hòa hoàn toàn, có nghĩa là nó rất ít bị tác động bởi sự phá hủy của nhiệt. Và dầu dừa là một trong những chất béo độc đáo và có lợi nhất cho cơ thể của bạn. Dầu ô liu, dù chắc chắn là loại dầu ăn tốt cho sức khỏe, nhưng có thể dễ dàng bị hư hỏng do nhiệt và tốt nhất được dùng rưới lạnh lên salad.

5. Bỏng ngô nướng bằng lò vi sóng

Perfluoroalkyls, trong đó bao gồm perfluorooctanoic acid (PFOA) và perfluorooctane sulfonate (PFOS), là hóa chất được sử dụng để giữ cho dầu mỡ không bị ngấm qua giấy gói thức ăn nhanh, nhưng những chất này đang được đưa vào dạ dày của con người thông qua thực phẩm và trở thành chất gây ô nhiễm trong máu. Những túi bỏng ngô được lót bằng PFOA, và khi chúng được đun nóng các hợp chất sẽ thấm vào bỏng ngô.

(Justin Sullivan/Getty Images)

Những hóa chất này nằm trong một danh sách ngày càng nhiều các loại hóa chất thường được gọi là những hóa chất “đổi giới tính”, vì chúng có thể gây rối loạn hệ nội tiết và ảnh hưởng đến hormone giới tính của bạn. EPA đã quy định PFCs là “chất có khả năng gây ung thư” và đã tuyên bố rằng PFOA “đặt ra những rủi ro cho sự phát triển và sinh sản của loài người”. Các nhà nghiên cứu cũng đã liên hệ các PFCs khác nhau đến một loạt các nguy cơ sức khỏe khác, chẳng hạn như:

• Vô sinh — Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Human Reproduction khám phá ra rằng cả PFOA và PFOS  làm tăng đáng kể tỷ lệ vô sinh. PFOA có liên quan đến sự gia tăng 60-154 phần trăm khả năng vô sinh.
• Bệnh tuyến giáp — Một nghiên cứu năm 2010 cho thấy PFOA có thể làm hỏng chức năng tuyến giáp của bạn. Trong số những người cho biết hiện đang có bệnh về tuyến giáp, những người có nồng độ PFOA cao nhất là gấp đôi so với những người có nồng độ PFOA thấp nhất. Tuyến giáp có chứa protein thyroglobulin, protein này liên kết với i-ốt để tạo thành những hormone có ảnh hưởng quan trọng đến tất cả các cơ quan, mô và tế bào trong cơ thể của bạn. Hormone tuyến giáp cũng cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển ở trẻ em. Bệnh tuyến giáp nếu không được điều trị có thể dẫn đến bệnh tim, vô sinh, yếu cơ và loãng xương.
• Ung thư — PFOA có liên quan đến các khối u trong ít nhất bốn cơ quan nội tạng khác nhau trong các thử nghiệm trên động vật (gan, tụy, tinh hoàn và tuyến vú ở chuột), và có liên quan với sự gia tăng bệnh ung thư tuyến tiền liệt ở các công nhân nhà máy có sử dụngPFOA.
• Các vấn đề về hệ miễn dịch — Một số nghiên cứu của các nhà khoa học ở Thụy Điển chỉ ra rằng PFCs có ảnh hưởng bất lợi đến hệ miễn dịch của bạn. Như được mô tả trong một báo cáo về PFCs của Nhóm công tác môi trường (EWG), PFOA được phát hiện làm giảm tất cả các nhóm quần thể tế bào miễn dịch được nghiên cứu, trong tuyến ức, lách, và gây ức chế hệ miễn dịch.
• Tăng mức độ cholesterol LDL – Một nghiên cứu năm 2010 trên tạp chí Archives of Pediatric & Adolescent Medicine cho thấy trẻ em và thanh thiếu niên với mức PFOA cao sẽ có mức cholesterol toàn phần và LDL hay cholesterol “xấu” cao hơn, trong khi PFOS có liên quan đến sự tăng cholesterol toàn phần, bao gồm cả LDL cholesterol và HDL haycholesterol “tốt“.

Tôi kiên quyết đề nghị bạn nên tránh xa bất kỳ sản phẩm nào có chứa các hợp chất độc hại này, đặc biệt là nồi chảo chống dính, thực phẩm được đựng trong bao bì không thấm dầu mỡ, chẳng hạn như thức ăn nhanh và bỏng ngô. Rõ ràng, nếu bạn đang ăn thức ăn nhanh hoặc đồ ăn đóng hộp, PFCs từ bao bọc có thể là vấn đề nhỏ nhất của bạn, nhưng tôi nghĩ rằng việc này vẫn rất quan trọng đối với bạn: bạn không những không nhận được dinh dưỡng thích hợp từ những thực phẩm này, mà những miếng gói còn có thể tăng thêm chất độc hại cho cơ thể bạn.

(Francois Nascimbeni/AFP/Getty Images)

6. Khoai tây phi hữu cơ và Các thực phẩm tươi khác có sự nhiễm bẩn thuốc trừ sâu cao

An toàn nhất là chỉ mua loại trái cây và rau hữu cơ, vì các hóa chất tổng hợp sử dụng trong nông nghiệp là không được cho phép theo các quy tắc hữu cơ của USDA. Điều đó nói rằng, không phải tất cả trái cây và rau quả được trồng theo cách thông thường phải chịu cùng một lượng thuốc trừ sâu. Trong khi Koch tập trung vào khoai tây, bởi chúng có xu hướng hấp thu rất nhiều thuốc trừ sâu và hóa chất nông nghiệp khác có ở trong đất, tôi sẽ khuyên bạn nên xem lại“Hướng dẫn mua sắm các sản phẩm có chứa thuốc trừ sâu ” (Shopper’s Guide to Pesticides in Produce) được soạn bởi Nhóm Công tác Môi trường (EWG).

7. Muối tinh

Muối rất quan trọng trong cuộc sống – bạn không thể sống mà không có nó. Tuy nhiên, “muối tinh” thông thường và muối được tìm thấy trong thực phẩm đã qua chế biến KHÔNG phải là loại muối mà cơ thể của bạn thực sự cần. Trong thực tế, muối tinh không có điểm gì giống với muối tự nhiên. Một loại phá hủy sức khỏe, còn loại kia là để chữa bệnh.

(Jupiterimages/photos.com)

• * Muối đã qua xử lý có 98% natri clorua, và 2% còn lại bao gồm các hóa chất nhân tạo, chẳng hạn như chất hút ẩm, và một ít iốt chế biến công nghiệp. Đây là những hóa chất nguy hiểm như ferrocyanide và aluminosilicate. Một số nước châu Âu không thêm fluor vào trong nước nhưng thêm fluor vào muối ăn.

• * Muối tự nhiên có khoảng 84 phần trăm natri clorua. 16 phần trăm còn lại của muối tự nhiên bao gồm các khoáng chất tự nhiên khác, kể cả các chất khoáng vi lượng như silic, phốt pho và vanadi.

Vì muối là hoàn toàn cần thiết cho sức khỏe lành mạnh, tôi khuyên bạn nên chuyển sang sử dụng một loại muối thô, tinh khiết. Loại muối yêu thích của tôi là loại muối biển cổ đại, hoàn toàn tự nhiên trên dãy núi Himalaya. Muối Himalaya hoàn toàn tinh khiết, bởi nó mất hàng ngàn năm để hình thành dưới áp lực kiến tạo khắc nghiệt, ở xa khỏi các tạp chất, vì vậy nó không bị ô nhiễm bởi các kim loại nặng và các chất độc công nghiệp ngày nay. Và nó được khai thác thủ công, rửa thủ công, và được xử lý tối thiểu. Muối Himalaya chỉ có 85 phần trăm natri clorua, 15 phần trăm còn lại chứa 84 chất khoáng vi lượng từ biển từ thời tiền sử. Muối tự nhiên chưa tinh chế rất quan trọng đối với nhiều quá trình sinh học, bao gồm:

• * Là một thành phần chính của huyết tương, dịch bạch huyết, dịch ngoại bào, và thậm chí cả nước ối
• * Vận chuyển chất dinh dưỡng vào và ra khỏi tế bào
• * Duy trí và điều hóa huyết áp
• * Tăng các tế bào thần kinh đệm trong bộ não của bạn, có vai trò về tư duy sáng tạo và lập kế hoạch dài hạn
• * Giúp não bộ giao tiếp với cơ bắp, do đó bạn có thể di chuyển theo nhu cầu thông qua sự trao đổi ion natri–kali

Trong khi muối tự nhiên chưa qua xử lý có nhiều lợi ích sức khỏe, điều đó không có nghĩa là bạn nên sử dụng nó vô thưởng vô phạt. Một yếu tố quan trọng là tỷ lệ kali/natri trong chế độ ăn của bạn. Sự mất cân bằng trong tỷ lệ này có thể không chỉ dẫn đến tăng huyết áp (huyết áp cao) và các vấn đề sức khỏe khác, bao gồm cả bệnh tim, suy giảm trí nhớ, rối loạn chức năngsinh dục nam và nhiều hơn nữa. Cách dễ dàng nhất để tránh sự mất cân bằng này là tránh các loại thực phẩm đã qua chế biến, chúng rõ ràng có rất ít kali trong khi lượng natri khá cao. Thay vào đó, hãy ăn một chế độ ăn với các loại thực phẩm nguyên cám, hữu cơ, rất lý tưởng để đảm bảo hàm lượng dinh dưỡng tối ưu. Khẩu phần ăn dạng này tự nhiên sẽ có tỷ lệ kali lớn hơnnatri rất nhiều.

8. Đậu nành phân lập protein và các sản phẩmđậu nành lên men khác

Đáng buồn thay, hầu hết những gì mà các phương tiện truyền thông đã dẫn dắt để bạn tin vào lợi ích của đậu nành (đậu tương) chỉ đơn giản là không đúng sự thật. Một trong những điều tồi tệ nhất về đậu nành xuất phát từ thực tế rằng 90 đến 95 phần trăm đậu nành trồng ở Hoa Kỳ là giống biến đổi gen (GE), và chúng được sử dụng để tạo ra phân lập protein đậu nành. Đậu tương biến đổi gen được thiết kế để “sẵn sàng chống chịu với Roundup”, có nghĩa là chúng được thiết kế để chịu được những lần phun thuốc diệt cỏ gây chết người.

Ảnh Pixabay

Thành phần hoạt chất trong thuốc diệt cỏ Roundup được gọi là glyphosate, chịu trách nhiệm cho sự rối loạn cân bằng nội tiết của chu kỳ sinh sản ở nữ giới. Hơn nữa, glyphosate là chất độc đối với nhau thai, có vai trò cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng từ mẹ sang con và loại bỏ chất thải. Một khi nhau thai đã bị thương tổn hoặc bị phá hủy, kết quả có thể là bị sẩy thai. Trong những đứa trẻ được sinh ra từ các bà mẹ đã được tiếp xúc với một lượng glyphosate thậm chí là rất nhỏ, dị tật bẩm sinh nghiêm trọng có thể xảy ra.

Cơ chế gây hại của Glyphosate chỉ mới được xác định gần đây, qua đó chứng minh hóa chất này phá vỡ chức năng tế bào và gây ra nhiều căn bệnh hiện đại của chúng ta, bao gồm cả bệnh tự kỷ. Phân lập protein đậu nành có thể được tìm thấy trong các bánh protein, các sản phẩm bột thay thế bữa ăn, nước trái cây đóng hộp, súp và nước sốt, các sản phẩm giả thịt, bánh nướng, ngũ cốc ăn sáng và một số chất bổ sung cho chế độ ăn uống.

Thậm chí nếu bạn không phải là một người ăn chay và không sử dụng sữa đậu nành hoặc đậu phụ, việc nghiêm túc đọc các nhãn mác là rất quan trọng. Có rất nhiều tên khác nhau cho các loại phụ gia đậu nành, bạn có thể đã mang về nhà một sản phẩm từ đậu nành biến đổi gen mà không hề nhận ra. Chuyên gia về đậu nành, Tiến sĩ Kaayla Daniel cung cấp một Báo cáo Đặc biệt miễn phí trên trang web của mình, “Đậu nành ở đâu (Where the Soys Are)” . Bản báo cáo liệt kê các “bí danh” của đậu nành có thể được ẩn trong các danh sách thành phần – những từ như “nước dùng”, “hương vị tự nhiên” và “kết cấu protein thực vật”

Ngoài đậu nành phân lập protein, tốt nhất nên tránh xa TẤT CẢ các sản phẩm đậu nành chưa lên men nếu bạn quý trọng sức khỏe của mình. Hàng ngàn nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ của đậu nành chưa lên men đến suy dinh dưỡng, suy tiêu hóa, sự cố hệ thống miễn dịch, rối loạn chức năng tuyến giáp, suy giảm nhận thức, rối loạn sinh sản và vô sinh, thậm chí ung thư và bệnh tim.

Loại đậu nành duy nhất có lợi cho sức khỏe là đậu nành hữu cơ được lên men đúng cách, và đây là những sản phẩm đậu nành duy nhất tôi khuyên bạn nên sử dụng. Sau một quá trình lên men dài, mức phytate và “chống  dinh dưỡng” của hạt đậu nành giảm, và đặc tính có lợi của chúng trở nên sẵn sàng cho hệ thống tiêu hóa của bạn.

9. Chất làm ngọt nhân tạo

Trái ngược với niềm tin phổ biến, các nghiên cứu đã phát hiện rằng các chất làm ngọt nhân tạo như aspartame có thể kích thích sự thèm ăn của bạn, làm tăng cảm giác thèm carbohydrate, và kích thích lưu trữ chất béo và tăng cân. Trong một nghiên cứu gần đây nhất, saccharin và aspartame được phát hiện là nguyên nhân gây tăng cân hơn so với đường.

(v/iStock)

Aspartame có lẽ là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất. Chất này chủ yếu được tạo thành bởi axit aspartic và phenylalanine. Các phenylalanine đã được biến đổi bằng phương pháp tổng hợp để chứa một nhóm methyl, vốn cung cấp phần lớn các vị ngọt. Liên kết hóa học phenylalanin metyl này còn gọi là methyl este, liên kết này rất yếu, cho phép các nhóm methyl trên phenylalanine dễ dàng tách ra và tạo thành methanol.

Bạn có thể đã nghe lời khẳng định rằng aspartame là vô hại vì methanol cũng được tìm thấy trong trái cây và rau quả. Tuy nhiên, trong các loại trái cây và rau quả, methanol được liên kết vững chắc với pectin, cho phép nó đi qua tuyến tiêu hóa của bạn một cách an toàn. Methanol tạo ra bởi aspartame thì không như vậy; nó không liên kết với bất cứ chất nào để có thể giúp cơ thể bạn loại bỏ nó ra ngoài.

Methanol hoạt động như một phần mềm máy tính độc hại Trojan horse; nó tiến vào các mô nhạy cảm trong cơ thể bạn, như não bộ và tủy xương, tại đây enzyme alcohol dehydrogenase (ADH) sẽ chuyển đổi thành formaldehyde, là chất gây tàn phá các protein nhạy cảm và DNA.Tất cả các loài động vật TRỪ CON NGƯỜI có một cơ chế bảo vệ cho phép methanol được chia nhỏ thành các axit formic vô hại. Đây là lý do tại sao thử nghiệm chất độc trên động vật là một mô hình sai lầm. Nó không hoàn toàn áp dụng được cho con người.

Lời khuyên về những Thực phẩm lành mạnh

Bất cứ thực phẩm nào bạn đang xem xét để ăn, dù là hữu cơ hay được trồng tại địa phương, từ siêu thị địa phương hay từ chợ nông sản, sau đây là những dấu hiệu của thực phẩm chất lượng cao, lành mạnh. Thông thường, nơi tốt nhất để tìm ra những thực phẩm này là từ một nhóm làm nông nghiệp thân thiện với môi trường trong khu vực bạn sống:

• * Chúng được trồng không dùng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học (nhiều thực phẩm hữu cơ phù hợp với mô tả này, nhưng một số loại thực phẩm không hữu cơ cũng vậy)
• * Chúng không biến đổi gen
• * Chúng không chứa các kích thích tố tăng trưởng, kháng sinh, hay các loại thuốc khác
• * Chúng không chứa bất cứ chất nhân tạo, hay chất bảo quản nào
• * Chúng tươi mới (nếu bạn phải lựa chọn giữa sản phẩm hữu cơ héo hoặc sản phẩm tươi thông thường, vế sau vẫn có thể là lựa chọn tốt hơn bởi sự tươi mới là quan trọng để có hàm lượng dinh dưỡng tối ưu)
• * Chúng không được trồng trong một nhà máy trang trại
• * Chúng được trồng theo quy luật tự nhiên (có nghĩa là động vật được cho ăn thức ăn bẩm sinh của nó, không hòa lẫn các loại ngũ cốc và các sản phẩm phụ khác, và có khoảng không tiếp xúc ngoài trời)
• * Chúng được trồng một cách thân thiện với môi trường (sử dụng nước ở mức tối thiểu, bảo vệ đất khỏi bị suy thoái, và biến chất thải động vật thành phân bón tự nhiên thay vì gây ô nhiễm môi trường)

Chi tiết...

Nguyễn Bỉnh Khiêm

Tìm hiểu về BỘ SÁCH KỲ BÍ “Thái Ất Thần kinh”

Xưa nay khi nói đến , đa phần ai cũng nhắc đến Sấm ký và bộ Thái Ất Thần kinh. Đồng thời ai cũng bảo Thái Ất Thần kinh là sách do Bảng nhãn Lương Đắc Bằng đem từ Bắc quốc về truyền cho trò yêu. Nhưng cụ thể câu chuyện đó ra sao thì mỗi người kể một kiểu nên nó cũng kỳ bí như chính môn “Dự đoán học”. Với dòng họ Lương bộ sách này liên quan trên nhiều góc độ và tôi cũng từng hiểu như mọi người. Song qua nhiều năm tìm hiểu, nhất là những tháng ngày rảnh việc “chờ hưu” càng tìm kỹ càng ngẫm ra rằng “thế nhưng không phải thế”!. Nhân tháng có ngày “Nhà giáo Việt Nam”, tưởng nhớ cặp Cha-Con thầy giáo (Lương Hay-Lương Đắc Bằng) đào tạo cho đất Việt hai Trạng nguyên xuất chúng (Lương Thế Vinh, Nguyễn Bỉnh Khiêm), thử tìm hiểu về hậu trường bộ sách Kỳ bí “Thái Ất Thần kinh”.

1. Bí hiểm của sách “Thái Ất Thần kinh”:

Thái Ất thần kinh 太乙神经 hay Thái Ất là một mô thức thuật số cơ bản trong tam thức (Thái Ất, Độn giáp, Lục nhâm đại độn) của lý số Đông phương, chủ yếu nghiên cứu các tính toán liên quan đến sự hưng vong của các triều đại, các trận pháp ở tầm cỡ chiến lược. Trong đó, Thái Ất thiên về Thiên, nó nghiên cứu sự chuyển động của các tinh tú ảnh hưởng đến Trái Đất, đến con người.

Tương truyền sách này từ rất xưa, lâu lắm rồi, Thái Ất Chân Nhân 太乙真人[1] ban xuống trần thế nếu hiểu được có thể biết thiên cơ, họa phúc cõi trần, nhìn thấu tương lai, thông thiên địa hầu cứu nhân gian. Nếu cuốn sách này vào tay người hiền tài thì có thể bảo hộ và cứu giúp nhân gian tránh được nạn kiếp; còn nếu như rơi vào tay kẻ gian thần thì nhân gian sẽ xẩy ra đại loạn.

Lai lịch bộ sách lưu hành một cách bí ẩn từng có hai giả thuyết:

- “Thái Ất Thần kinh” là bộ sách rất quý, dạy về các môn địa lý, chiêm tinh, chỉ cách xét đoán những việc kiết hung. Có người nói Quốc sư nhà Thục Hán (蜀漢, 221-263) thời Tam Quốc là Gia Cát Lượng (諸葛亮, 181–234) được người đời sau tôn sùng và mến phục tài trí, một phần lớn nhờ nghiên cứu “Thái Ất Thần kinh”. Bộ sách này chỉ có hai bản mà Cụ Lương Ðắc Bằng may mắn có một bản sau truyền lại cho Nguyễn Bỉnh Khiêm, còn một bản nữa ở bên Bắc quốc. Bộ sách này, cũng theo thuyết trên đây, rất khó hiểu nên người đọc kém, không có trí thông minh siêu việt không thể lãnh hội được dù có sách quý trong tay. Đến thời Tống (宋朝, 960-1279), một đạo sĩ rất nổi tiếng là Triệu Nga cũng đã đúc kết kinh nghiệm cổ truyền viết thành sách nhưng chưa có lời giải vì lời giải còn lưu lạc ở một phương khác.

- Nhưng cũng có người cho rằng bộ sách đó không có gì là kỳ diệu và thần bí cả. Đó là sách Thái Huyền của Dương Hùng 楊雄, một danh nho sinh vào khoảng đời Hán Tuyên đế (漢宣帝, 91 -49 tCn) và mất khoảng cuối đời Vương Măng (王莽,45 tCn-23). Dương Hùng thuở nhỏ thông minh, thích học, nhưng ghét lối từ chương, ưa tìm những điển tích sâu xa uyên bác, chuyên nghiên cứu về dịch học. Chính ông đã làm ra sách Thái Huyền để giảng thuyết âm dương vũ trụ, nhưng với lối văn cầu kỳ khó hiểu, nhiều người không phục, cho là lập dị. Sở dĩ bộ “Thái Ất Thần kinh” được xem như loại sách quý là vì người ta muốn quan trọng hóa, thần bí hóa vấn đề.

2. Hình thành “Thái Ất Thần kinh” của người Việt:

Tương truyền rằng trong một lần đi sứ sang Minh quốc (明朝, 1368- 1644), Thượng thư Bảng nhãn Lương Đắc Bằng (尚書榜眼梁得朋, 1472 – 1516)[2],do cơ duyên gặp người đồng tộc[3] mách bảo, thành ý nên cụ có được bộ “Thái Ất Thần kinh” mang về, nhưng đọc cũng không hiểu mấy. Những năm cuối thời Lê Tương Dực (黎襄翼, 1495 – 1516), nhận thấy dù đem hết tâm sức ra giúp nước cũng không thể vãn hồi được tình thế ông cáo quan về quê Thanh Hóa dạy học. Bởi mến, tin người trò yêu là Nguyễn Bỉnh Khiêm (阮秉謙, 1491-1585) có cha hiền lành đức độ[4], người mẹ xinh đẹp thông minh, giỏi tướng số văn thơ[5] và bản thân trò đặc biệt thông minh hơn người nên ông hết lòng truyền thụ kiến thức.

Một hôm, cụ Lương Đức Bằng ốm, biết rằng mình không sống lâu được nữa bèn gọi Nguyễn Bỉnh Khiêm đến căn dặn:

- Nay thày sắp sửa xa rời các con, thày không có điều gì dặn lại các con chỉ khuyên các con: kẻ ra làm quan thì luôn nhớ ba chữ “thanh, thận, cần”, kẻ về ẩn dạy học thì luôn nhớ bốn chữ “an bần, lạc đạo”.

Nghỉ một lát, cụ Bảng nhãn nói tiếp:

- Thày có chút việc riêng muốn nhờ cậy con: do muộn mằn đến nay thầy mới có con đang còn trong bụng mẹ nó và ta đã dặn nếu sinh con trai đặt tên là Hữu Khánh. Sau này, nhờ con thay thầy mà dạy bảo và dìu dắt nó đi theo con đường ngay. Ðược như vậy, dù thầy có ở suối vàng được mãn nguyện lắm.

Ngừng lời, Lương Đắc Bằng chỉ một cái tráp nhỏ, đặt ở đầu giường rồi bảo Nguyễn Bỉnh Khiêm:

- Con hãy mang tráp đến đây, mở ra lấy một bộ sách mà ta đã gói kỹ vào để sẵn trong ấy.

Nguyễn Bỉnh Khiêm vâng lời, làm theo ý thầy. Cụ Bằng lại bảo tiếp:

- Thầy cho con quyển sách này, vì thầy nghĩ chỉ có con mới có thể hiểu nổi, nhưng con phải hứa với thầy là phải giữ gìn sách cẩn thận, đọc kỹ, khi hiểu mang ra giúp đời, làm việc thiện. Quyển sách này được một dị nhân đồng tộc trao cho trên đường đi sứ sang Minh quốc trở về. Cụ ấy còn dặn ta: Chừng nào trong tâm linh muốn cho ai thì người ấy sẽ được phần. Nay, thầy giao quyển sách này lại cho con, ấy là con có phần.

Người học trò đất Trung Am lạy tạ nhận lời. Khi Lương Đắc Bằng tạ thế[6], Nguyễn Bỉnh Khiêm ở lại chịu tang 3 năm. Sau đó, ông về quê, tự học và đến khoa thi năm Đại Chính thứ 6 (大正六年,Ất Mùi, 1535) ông đi thi đỗ Trạng nguyên 狀元. Làm quan dưới triều Mạc, ông được bổ dụng Tả thị lang bộ Lại 吏部左侍郎,sau thăng Thượng thư 吏部尚書 kiêm Đông các Đại học sĩ 東閣大學士,được phong tước Trình Tuyền Hầu 程璿侯 rồi thăng tới Trình Quốc Công 程國公 và do ông đỗ Trạng nên dân gian gọi là Trạng Trình 狀程.

Lúc rảnh, nhất là sau khi cáo quan về quê năm 1542, nhớ lời thầy, Nguyễn Bỉnh Khiêm mang sách đọc thấy không lĩnh hội được gì mấy, ông bèn mang sách cất đi, thỉnh thoảng lại lấy ra đọc, đọc xong rồi lại cất, cứ như thế mãi. Cho tới một hôm, có một người khách đến cho Nguyễn Bỉnh Khiêm một bài thơ. Ông mở ra xem thì thấy ý tứ bài thơ có phần liên hệ với những câu trong bộ sách của thầy Bằng trao, mà ông đã cất công sức đọc nhiều lần nhưng chưa thông được. Ông hiểu đây là một phần của bộ sách bí ẩn kia và ông đã gộp chúng để nghiền ngẫm.

Nhờ kiến thức từ thầy và mẹ truyền thụ lại thấu hiểu bộ sách này mà về sau Nguyễn Bỉnh Khiêm tinh thông lý số, hiểu về quá khứ, đoán được tương lai, thế cuộc. Vì vậy mà Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa ra lời khuyên hữu ích với Nguyễn Hoàng (阮潢, 1525 - 1613), Trịnh Kiểm (鄭檢, 1503- 1570), con cháu Mạc Mậu Hợp (莫茂洽, 1560-1592) đồng thời viết ra được những lời tiên tri cho hàng trăm năm sau. Những lời tiên tri ấy tập hợp trong tập Sấm Ký Nguyễn Bỉnh Khiêm mà dân gian quen gọi là Sấm Trạng Trình 狀程讖 tiên đoán việc đời sau, gắn với nhiều giai thoại kỳ thú.

Cũng cần nhắc lại là: ngoài việc nghiền ngẫm sách, áp dụng để đưa ra những lời khuyên với các thế lực Nguyễn, Trịnh, Mạc nên đã giữ yên đất nước một thời gian dài, cụ Trạng còn nuôi dạy người con trai duy nhất của ân sư là Lương Hữu Khánh[7] nên người theo đúng ý nguyện của thầy. Đồng thời cũng chính cụ Trạng đã cưu mang một người cháu thầy Bằng là Lương Đắc Cam梁贵公諱甘字三郎 từ Thanh ra, đưa sang lập nghiệp bên xã Lao Chữ 牢渚, tổng Dương Áo 陽襖, huyện Tân Minh 新縣, phủ Nam Sách 南策, trấn Hải Dương 海陽 (nay là thôn Chử Khê, xã Hùng Thắng, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng), lập ra nhiều chi phái họ Lương ở Tiên Lãng, An Lão (thuộc tf Hải Phòng) ngày nay.

Như vậy, từ sách  quý do thầy tin tưởng giao phó, do cơ duyên lại được tiếp thu kiến thức y lý từ người thầy tài năng đức độ và trí thông minh thiên bẩm với kinh nghiệm bản thân, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã soạn ra bộ “Huyền Phạm” và sau này Phạm Đình Hổ (范廷琥, 1768-1840) dựa vào đó soạn ra bộ là “Huyền Phạm tiết yếu”. Theo một số tác giả thì đây là một công trình nghiên cứu công phu. Nó tổng hợp nguyên lý Âm dương, Ngũ hành, Bát quái của Triết học cổ truyền, gộp được các cách khoa dự đoán Kỳ Môn tản mát trong dân gian; nó là sự tổng hợp sức mạnh chuẩn xác của triết học toán rút ra từ vũ trụ, là nguồn tri thức hữu thể để hiện thực mệnh sống của con người với môi trường cảm ứng giữa người và trời đất cùng vạn vật.

Những giá trị đó trong sách của Dương Hùng thời Hán, Triệu Nga thời Tống chưa đạt được. Như vậy phải chăng yếu tố “đem từ Bắc quốc về” chỉ là do đời sau đặt ra để tăng giá trị bộ sách bởi tính “tự ti” của người Việt hồi ấy! Bộ sách ấy do cụ Trạng đất Vĩnh Lại soạn ra, dựa vào quan điểm lý dịch Việt, có tham khảo các sách viết về chủ đề này bên Hán, Tống.  Chính người Trung Hoa đã khen “An Nam lý học hữu Trình Tuyền”!

3. Sách quý ra với công chúng:

Bộ sách này lưu hành bí ẩn trong dân gian, chưa được khắc in nên luôn trong tình trạng “tam sao thất bản”. Sang Thế kỷ XX, do cơ duyên, Nguyễn Ngọc Doãn (1912-1989) với bút hiệu là Thái Quang Việt tiếp cận và dịch ra quốc ngữ năm 1972 gồm 5 cuốn, được Nhà Xuất bản Văn Hoá Dân tộc phát hành với tên gọi Thái Ất Thần kinh ghi tên tác giả là Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Năm 2002, Nhà Xuất bản Văn Hoá Dân tộc cho tái bản sách Thái Ất Thần kinh được sửa chữa, bổ sung thêm những phần thiếu sót.

Sách quý đã tìm thấy (tuy chưa đầy đủ), đã được dịch, đã in và phát hành (có chú dẫn đàng hoàng) nhiều người tìm đọc nhưng mấy ai đã hiểu. Cái tâm lý “đồn thổi” của người Việt làm tăng tính ly kỳ của những lời Tiên tri nhưng làm bí hiểm hơn những gì cụ Trạng để lại. Sinh thời, Trạng Trình cũng thấy Thái Ất thực là khó mà khó nhất trong các môn toán của tiền nhân. Bởi thế cụ có soạn bộ “Du Lỗ” và viết bài tựa về “Ngọc Tướng Huyền Cơ” để giúp riêng những ai kém thông minh vẫn có thể hiểu được. Thời Nguyễn, chỉ có các quan làm việc tại triều đình mới biết và bí mật truyền lại cho con cháu nên nó chỉ là sách chép tay nên càng kỳ bí.

Chi tiết...

trường đại học

Trường đại học: Chiến trường hay thị trường?

Tôi còn nhớ hồi  cấp một, cấp hai chúng tôi khi đi qua các trường đại học với những cánh cổng to cao, thường im ỉm đóng cứ đứng nhìn các anh chị sinh viên trông rất trí thức một cách đầy khâm phục : “Cổng trường đại học cao vời vợi. Mười thằng vươn tới, chín thằng rơi.” Đối với chúng tôi hồi đó, trường đại học là một ước mơ xa xôi đầy cảm hứng.

Nay, giáo dục đại học đã khác xưa nhiều lắm. Trường đại học không còn là một sự chọn lọc xã hội dành cho trí thức trình độ cao nữa. Hầu hết các trường đại học đều mở cửa để đón sinh viên, không chỉ là cửa chính mà còn của hậu, cửa hông, cửa  từ xa đều được mở hết thông qua các chương trình đào tạo …

Người người học tập, nhà nhà học tập để tiến tới xây dựng một xã hội học tập . Mục đích mà nền giáo dục nước nhà đặt ra là rất chính đáng.Giáo dục đại học Việt Nam ở thời điểm hiện tại có một điểm tương đồng với giáo dục đại học Hoa Kỳ, đó là việc hướng đến một nền giáo dục đại chúng. Tôi không so sánh hai mô hình đào tạo đại học này mà chỉ bàn đến một điểm chung duy nhất: “Tính mở.”

Hoa Kỳ có rất nhiều loại hình đại học, từ các trường chọn lọc nhất theo định hướng nghiên cứu đến các trường nhập học tự do. Khoảng 40% sinh viên ở Hoa Kỳ bắt đầu từ các trường cao đẳng cộng đồng và các trường đại học không chọn lọc dành cho học sinh tốt nghiệp phổ thông, có năng lực thấp hoặc chưa có định hướng rõ ràng cho nghề nghiệp tương lai. Đây là cơ hội để sinh viên “thử” một loại hình đào tạo ít đòi hỏi về trình độ trước khi có một sự lựa chọn nghiêm túc để tiếp tục đầu tư thời gian và tiền bạc ở các trường đại học có uy tín, đào tạo bốn năm hoặc dài hơn và thường khắt khe về các tiêu chuẩn tuyển sinh để đảm bảo chất lượng đầu ra.

Bạn hãy hình dung giáo dục đại học Hoa Kỳ có hình nón: mở rộng đầu vào và thắt chặt đầu ra. Trên bước đường xã hội hóa giáo dục đại học, Việt Nam cũng cung cấp nhiều loại hình đào tạo và nhiều trường đại học mới ồ ạt ra đời,  đón nhận các em học sinh vừa rời ghế phổ thông và hồ hởi gắn cho các em một cái mác : Sinh viên đại học. Đáng nói hơn, các em nào năng lực thấp không qua nổi kỳ thi tuyển đại học nhưng phụ huynh có khả năng thì lại được gắn một cái mác khác “oai” hơn: “Sinh viên một số trường đại học và viện đào tạo quốc tế với chuẩn đầu vào là điểm tuyển sinh dưới điểm sàn.” Điều đáng nói ở đây là ở Việt Nam, đã được gọi là sinh viên thì hầu hết phải tốt nghiệp đại học, dù con đường đi có dài ngắn khác nhau.Và bạn hãy hình dung giáo dục đại học Việt Nam gần giống hình lăng trụ tròn: đầu vào và đầu ra gần như bảo toàn về số lượng. Vậy thì rõ ràng các trường đại học đâu có “giết” sinh viên trên giảng đường? Tuy nhiên, với cách đào tạo này, các em lại gián tiếp bị “giết” trên một chiến trường khốc liệt khác là thị trường lao động với những quy luật chọn lọc và đào thải của nó.

Một nhận xét của một đồng nghiệp trên báo, rằng thầy cực ghét kiểu tư duy kiểu giảng viên phải nhai cơm rồi mớm cho sinh viên, người chỉ biết nuốt mà đôi khi cũng không hề biết cơm có ngon không, rất ít người tự mình gắp lấy thức ăn và tự nhai và càng ít người biết tự chọn nguyên liệu mà thầy cô đã cung cấp, rồi tự chế biến món ăn cho chính mình… Thấy buồn.

Sinh viên cần những người dẫn đường có khả năng truyền cảm hứng để các em tìm một lối đi, vậy giáo viên đừng nên tự cho mình là bảo mẫu bị bắt buộc phải chăm bẵm những đứa trẻ hư đốn và lười biếng. 

Để có một chỗ ngồi ở giảng đường, cha mẹ của các em phải lao lực nhiều đóng cho con tiền học phí. Tuy nhiên, tình trạng các em đến lớp không học được nhiều hoặc không học được gì do giáo viên năng lực kém và giáo viên bỏ lớp không báo trước không phải là hiện tượng cá biệt.

Tôi nghĩ chúng ta nên nhìn nhận và vận hành nền giáo dục theo cơ chế thị trường. Chữ “thị trường” ở đây không có nghĩa là một môi trường bát nháo người mua kẻ bán để làm đảo lộn hết mọi giá trị của nền giáo dục “tôn sư trọng đạo”. Tính “thị trường” sẽ điều tiết, hướng dẫn các bên liên quan thực hiện đúng chức năng của mình theo quy luật cung cầu.

Các trường đại học nên được phân tầng rõ ràng về chất lượng và có trách nhiệm sản phẩm của mình, đừng bán cái mình có; hãy bán cái thị trường cần. Đừng duy trì những chương trình đào tạo lỗi thời đang có sẵn; hãy nhạy bén với thị trường lao động để cập nhật những kiến thức, trang bị những kỹ năng có tính áp dụng thực tiễn cho sinh viên.

Các giáo viên nên xem học trò là khách hàng để làm tốt nhiệm vụ của mình. Ngành giáo dục cũng là một ngành dịch vụ, nơi những ứng xử, giao tiếp với khách hàng là một yếu tố quan trong để tạo nên thành công và sự hài lòng.

Nói cho cùng, lương của giáo viên một phần cũng từ nguồn học phí của phụ huynh sinh viên đóng góp trên cơ sở chia sẻ chi phí của chính sách xã hội hóa giáo dục, vậy nên giáo viên cũng nên cố gắng làm tốt nhiệm vụ của mình .

Các sinh viên cũng nên là một khách hàng khôn ngoan và có một thái độ đúng khi lựa chọn một sản phẩm giáo dục. Các em đừng lựa chọn một trường học, một ngành học theo hiệu ứng đám đông vì đến thời điểm tốt nghiệp, nhu cầu của thị trường đối với một ngành từng rất được ưa chuộng có thể đã bão hòa.

Các em đừng đổ lỗi hoàn toàn cho nhà trường khi gặp phải một môi trường học tập không tốt, bởi theo luật thị trường, người mua phải có trách nhiệm với lựa chọn của mình. Đây là nguyên tắc phổ biến trên thế giới : Xin người mua hãy cẩn trọng.

.

 Triết Học Đường Phố

Chi tiết...